Brütten Nete Maaş Hesaplama: Kesintiler Ve Vergi Dilimleri Adım Adım
Brüt maaşınızdan SGK, işsizlik sigortası ve vergi kesintileri düşülerek net maaşınız bulunur.
Brütten nete maaş hesabı kısaca şöyle işler: önce SGK ve işsizlik sigortası primleri düşülür, kalan tutar gelir vergisi matrahı olur, vergi dilimleri uygulanır, asgari ücret istisnası ve damga vergisi sonda işlenir. Matrah yıl boyunca birikerek büyüdüğü için net maaşınız aydan aya aynı kalmaz; bu, hesabın en çok şaşırtan kısmı.
Brütten nete maaş hesabında brüt maaştan önce SGK işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payı düşülür; kalan tutar gelir vergisi matrahıdır. Vergi dilimleri kümülatif matraha uygulanır, asgari ücret istisnası ve damga vergisi sonda işlenir.
Brüt, Net, İşverene Maliyet

Brüt maaş sözleşmede yazan, kesinti yapılmadan önceki tutardır. Net maaş yasal kesintilerden sonra hesabınıza yatan tutardır. Bir de işveren tarafı var: işverene maliyet, brüt maaşa işveren primlerinin eklenmesiyle bulunur. İş görüşmesinde konuşulan rakamın brüt mü net mi olduğunu mutlaka netleştirin; aksi hâlde beklentinizle gerçek gelir arasında büyük fark çıkar.
Dört kesinti var:
| Kesinti | Neye göre hesaplanır? |
|---|---|
| SGK primi (işçi payı) | Brüt maaş |
| İşsizlik sigortası (işçi payı) | Brüt maaş |
| Gelir vergisi | Vergi matrahı (kümülatif) |
| Damga vergisi | Brüt maaş |
Mevcut uygulamada SGK işçi payı genellikle brüt maaşın yüzde 14'ü, işsizlik sigortası işçi payı yüzde 1'idir; oranlar mevzuatla değişebilir, SGK'nın sitesinden doğrulayın. SGK primlerinin hesaplandığı tutarın bir üst sınırı da var; maaşınız bu sınırın üstündeyse prim tavan tutar üzerinden hesaplanır.
Adım 1: Prim Kesintileri

Brüt maaşı yazın, SGK işçi payı oranıyla çarpın, aynı tutarı işsizlik sigortası oranıyla çarpın ve iki sonucu toplayın. Brüt maaş 50.000 TL olsun: yüzde 14 SGK işçi payı 7.000 TL, yüzde 1 işsizlik sigortası 500 TL eder. Rakamlar örnek; kendi maaşınız ve güncel oranlarla hesaplayın. Bu kesintiler emeklilik, sağlık ve işsizlik haklarınızı oluşturur. Prim günlerinizin yatırıldığını e-Devlet Kapısı üzerinden hizmet dökümünüzle kontrol edin.
Adım 2: Matrah Ve Kümülatif Birikim

Gelir vergisinin hesaplandığı tutara matrah denir. Basitçe: matrah = brüt maaş − SGK işçi payı − işsizlik sigortası işçi payı. Örnekte 50.000 − 7.500 = 42.500 TL.
Asıl önemli kavram kümülatif matrah. Gelir vergisi yalnızca o ayın matrahına göre değil, yıl başından beri biriken matraha göre hesaplanır. Ocakta matrah 42.500 TL ise kümülatif matrah da 42.500 TL; şubatta kümülatif matrah 85.000 TL'ye çıkar. Birikim büyüdükçe üst vergi dilimlerine geçilir.
Adım 3: Vergi Dilimleri

Ücret gelirleri kademeli vergi dilimlerine tabi. Gelirin her dilimine ayrı bir oran uygulanır; düşük dilimlere düşük, yüksek dilimlere yüksek oran. Dilimler genellikle beş kademeden oluşur ve oranlar yüzde 15'ten başlayarak yükselir. Hesap şöyle: kümülatif matrahın hangi dilimde olduğunu bulun, her dilime düşen tutarı kendi oranıyla çarpın, önceki aylarda ödenen vergiyi düşün. Kalan tutar o ayın gelir vergisi.
Elle yapılınca karışık görünür ama mantık basit: yıl içinde biriken kazancınız büyüdükçe vergi oranınız artabilir. Güncel dilimleri Gelir İdaresi Başkanlığı'nın sitesinden öğrenebilir, dilimlerin maaşa etkisini gelir vergisi dilimleri yazısında okuyabilirsiniz.
Adım 4: Asgari Ücret İstisnası

Mevcut düzenlemede asgari ücret tutarı kadar kazanç gelir vergisinden ve damga vergisinden istisna. Pratikte asgari ücretin gelir vergisi tutarı hesaplanır ve çalışanın hesaplanan gelir vergisinden düşülür; damga vergisi için de benzer biçimde uygulanır. Asgari ücretle çalışan biri için gelir vergisi sıfırlanır, asgari ücretin üstünde maaş alan yalnızca aşan kısım için vergi öder. İstisnayı hesaba katmayan hesaplar neti olduğundan düşük gösterir. Asgari ücretin ayrıntıları asgari ücret yazısında.
Adım 5: Damga Vergisi Ve Net

Damga vergisi brüt maaş üzerinden belirli bir binde oranla hesaplanır ve asgari ücret kadar kısmı istisnadır. Net maaş = brüt maaş − SGK işçi payı − işsizlik sigortası işçi payı − gelir vergisi − damga vergisi; buradaki vergi tutarları istisna uygulandıktan sonraki tutarlardır.
| Kalem | Tutar (örnek) |
|---|---|
| Brüt maaş | 50.000 TL |
| SGK işçi payı (%14) | 7.000 TL |
| İşsizlik sigortası (%1) | 500 TL |
| Gelir vergisi matrahı | 42.500 TL |
| Hesaplanan gelir vergisi | Dilime göre |
| Asgari ücret vergi istisnası | Düşülür |
| Damga vergisi (istisna sonrası) | Brüt üzerinden |
| Net maaş | Kalan tutar |
Vergi satırı dilime bağlı olduğu için bilerek rakamsız bırakıldı. Kesin hesap için işvereninizin bordrosunu ya da güncel parametrelerle çalışan bir hesaplama aracını kullanın. Sektörünüzdeki maaş düzeyine maaşlar sayfamızdan bakabilirsiniz.
Net Maaş Neden Yıl İçinde Düşer?

Birçok çalışan aynı brüt maaşa rağmen yıl ortasında net maaşının azaldığını fark eder. Sebep kümülatif matrah. Yılın başında birikim düşük olduğu için gelir düşük dilimlerde kalır. Üst dilime geçildiğinde o ayın kazancının bir kısmı ya da tamamı daha yüksek oranla vergilendirilir ve net maaş düşer. Yüksek maaşlılarda matrah yıl içinde daha hızlı birikir, bu yüzden düşüş daha çok hissedilir. Yeni yılda kümülatif matrah sıfırlanır; ocakta net maaş yeniden yükselir.
Bunun bütçeye anlamı basit: yılın ilk aylarındaki net maaşı bütün yıl geçerli sanmayın.
Ek Ödemeler Ve Yan Haklar

İkramiye ve primler matrahı büyütür; bir üst dilime geçiş, ek ödemenin net etkisini sandığınızdan küçük yapabilir. Yan haklar da brütten nete hesabını etkiler. Bireysel emeklilikte devlet katkısı için BES devlet katkısı, yemek desteğinin kart ve nakit farkı için yemek kartı mı nakit mi yazılarına bakın.
Pazarlıkta Brüt Mü Net Mi?

Teklif edilen brüt maaşı öğrenin, yıl ortalaması net maaşı hesaplayın, yan hakları ve ek ödemeleri sorun, toplam paketi değerlendirin. Görüşme için maaş pazarlığı, zam için zam nasıl istenir yazıları var.
İşveren Ve Serbest Çalışan

İşverene maliyet brüt maaşın üstüne işveren primleri eklenerek bulunur. Kendi işinizi kurup personel çalıştıracaksanız maliyeti şirket kuruluş maliyeti yazısında görebilirsiniz. Serbest çalışıyorsanız bordro yok, vergi yükümlülüğü var: freelance vergi, şahıs şirketi mi limited mi ve şahıs mı limited mi aracımız.
Net Maaşla Bütçe

Net maaşın yıl içinde düşebileceğini hesaba katın, ikramiye ve primi sabit gelir saymayın, sabit giderleri net maaşın belirli bir oranında tutun, düzenli birikim payı ayırın. Yöntem için bütçe yapma yazısına, sabit giderler için tasarruf simülatörümüze, taksit planı için kredi hesaplama aracımıza, şehir giderleri için yaşam maliyeti sayfamıza, gelirinizin enflasyon karşısındaki durumu için enflasyon hesaplama yazısına bakın.
Bordronuzu her ay kontrol edin: brüt, prim, matrah ve net rakamlar birbirini tutmalı. En sık yapılan hata, brüt rakamı net sanmak.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki ya da teknik tavsiye değildir. Fiyat ve koşullar değişebilir; güncel bilgi için firmanın resmî sayfasına ve güncel karşılaştırmalarımıza bakın.